Op 30 december 2025 werd een wet gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad die voorziet in de verhoging van de opdeciemen en de verzwaring van de geldboetes voor bepaalde inbreuken op de bepalingen van het Sociaal Strafwetboek.
Indien je een sociaalrechtelijke inbreuk begaat, kan je – afhankelijk van de zwaarte van de inbreuk – gestraft worden met een gevangenisstraf en/of een strafrechtelijke geldboete. Indien wordt beslist om geen strafvervolging in te stellen, kan eventueel nog een administratieve geldboete worden opgelegd.
Het Sociaal Strafwetboek voorziet in 4 sanctieniveaus in functie van de ernst van de inbreuk: niveau 1 bestaat enkel uit een administratieve geldboete. De 3 andere niveaus omvatten een strafrechtelijke sanctie.
De bedragen van de geldboetes (zowel de strafrechtelijke als de administratieve) moeten vermenigvuldigd worden met de wettelijke opdeciemen.
Op 1 januari 2017 werden de opdeciemen verhoogd van 50 naar 70. Concreet betekende dit dat de geldboetes vermenigvuldigd moesten worden met factor 8 in de plaats van 6.
Vanaf 1 februari 2026 worden deze opnieuw verhoogd van 70 naar 90. De geldboetes zullen dus vanaf dan vermenigvuldigd moeten worden met factor 10. Dit heeft een sterke stijging van de geldboetes tot gevolg.
Daarnaast zal de rechter of bevoegde administratie rekening moeten houden met een eventuele verzwarende factor bij het bepalen van de sanctie die moet worden opgelegd bij een inbreuk op het Sociaal Strafwetboek. Het begrip ‘verzwarende factor’ werd ingevoerd bij de recente hervorming van het Sociaal Strafwetboek. Er is sprake van een verzwarende factor wanneer een inbreuk, willens en wetens wordt gepleegd of wanneer er sprake is van een belemmering van het toezicht met fysiek of psychologisch geweld of bedreiging van een sociaal inspecteur.
In geval van een inbreuk gepleegd met een verzwarende factor mag het bedrag van de strafrechtelijke of administratieve geldboete niet lager zijn dan de helft van het maximumbedrag voorzien voor dit niveau van sanctie zoals voorgeschreven door het Sociaal Strafwetboek.
Er is wel een uitzondering voorzien in de wetgeving. Deze minimumboete geldt namelijk niet wanneer het feit dat de inbreuken ‘wetens en willens’ gepleegd zijn als verzwarend element is gebruikt om het sanctieniveau op te trekken van een lager niveau naar niveau 4. Wanneer een bepaalde inbreuk, bestraft met sanctieniveau 3, wetens en willens werd gepleegd, dan wordt het sanctieniveau namelijk verhoogd naar niveau 4 om die reden.
Bron: Wet van 19 december 2025 betreffende de verhoging van opdecimes en de verzwaring van de geldboete voor inbreuk op het Sociaal Strafwetboek met een verzwarende factor, BS 30 december 2025.