1.Stand van zaken wetgevend proces
Momenteel wordt in de Kamer van Volksvertegenwoordigers een wetsontwerp behandeld dat wijzigingen aanbrengt aan de regeling inzake vrijwillige overuren en aan het Sociaal Strafwetboek. Hoewel dit wetsontwerp reeds in eerste lezing werd aangenomen, is de parlementaire procedure nog lopende. Onderstaand overzicht geldt dan ook onder voorbehoud van ongewijzigde publicatie in het Belgisch Staatsblad.
2.Invoering van een nieuwe structurele regeling
Het wetsontwerp voorziet in de invoering van een nieuwe structurele regeling voor vrijwillige overuren vanaf 1 april 2026. Deze regeling zal retroactief in werking treden op die datum en sluit aan bij de verlenging van de maatregel inzake 120 relance-uren (bruto = netto), die nog kon worden toegepast tot en met 31 maart 2026.
3.Nieuwe structurele: één uniform systeem van 360 vrijwillige overuren
In uitvoering van het Regeerakkoord wordt vanaf 1 april 2026 één uniform systeem ingevoerd waarbij werknemers jaarlijks tot 360 vrijwillige overuren kunnen presteren, zonder dat hiervoor een motief vereist is of inhaalrust moet worden toegekend.
Deze regeling zal van toepassing zijn in alle sectoren en de betrokken uren worden niet meegerekend voor de interne grens van de arbeidsduur. In dat kader wordt artikel 25bis van de arbeidswet van 16 maart 1971 aangepast.
De relance-uren die in het eerste kwartaal van 2026 worden gepresteerd, zullen worden aangerekend op het totaal van 360 vrijwillige overuren voor dat jaar.
Van deze 360 vrijwillige overuren zullen er 240 geen aanleiding geven tot overloon. Voor deze uren zijn bovendien geen RSZ-bijdragen en geen personenbelasting verschuldigd.
4.Specifieke regeling voor de horeca
Voor de horecasector wordt een afwijkende regeling voorzien: het contingent van vrijwillige overuren wordt er verhoogd van 360 naar 450 uren per kalenderjaar.
Daarvan geven 360 uren geen recht op overloon en zijn zij eveneens vrijgesteld van RSZ-bijdragen en personenbelasting.
5.Schriftelijk akkoord noodzakelijk
Het wetsontwerp beoogt ook een vereenvoudiging van de administratieve verplichtingen. Het schriftelijk akkoord van de werknemer zal voortaan een geldigheidsduur hebben van één jaar in plaats van zes maanden en zal, behoudens opzegging, stilzwijgend worden verlengd voor opeenvolgende periodes van telkens één jaar.
6. Beperking voor deeltijdse werknemers
- Ook de regeling voor deeltijdse werknemers wordt aangepast. De FOD WASO communiceert dat vanaf 1 april 2026 deeltijdse werknemers enkel nog vrijwillige overuren kunnen verrichten – met name prestaties boven de voltijdse arbeidsduurgrenzen - indien:
- er sprake is van een tijdelijke vermeerdering van werk, én
- zij reeds minstens drie jaar deeltijds tewerkgesteld zijn.
Voor deeltijdse werknemers die reeds vrijwillige overuren presteren, wordt evenwel een overgangsregeling voorzien: zij blijven buiten het toepassingsgebied van deze nieuwe voorwaarden.
7. Overgangsregeling voor bestaande akkoorden
Tot slot regelt het wetsontwerp ook de behandeling van bestaande akkoorden inzake vrijwillige overuren.
Akkoorden die vóór 1 april 2026 werden gesloten en waarvan de geldigheidsduur doorloopt na deze datum (bijvoorbeeld van 1 november 2025 tot 30 april 2026), blijven geldig onder de nieuwe regeling tot het einde van hun oorspronkelijke looptijd.
Nadien zal een nieuw akkoord moeten worden gesloten overeenkomstig de nieuwe regels, met name voor een duur van één jaar, met mogelijkheid tot stilzwijgende verlenging en opzegging.
8. FOD WASO communiceert voorzichtig: beperkte rechtszekerheid voor werkgevers
De FOD WASO heeft intussen expliciet, maar tegelijk omzichtig, gecommuniceerd over de (retroactieve) inwerkingtreding van onderdelen van het wetsontwerp. Deze communicatie lijkt er – vermoedelijk op vraag van werkgeversorganisaties – op gericht om werkgevers al een zekere houvast en rechtszekerheid te bieden met betrekking tot de toepassing van de nieuwe regeling vanaf 1 april 2026.
Niettemin blijft er na deze communicatie nog steeds onzekerheid bestaan over de beperkende voorwaarden voor deeltijdse werknemers en met name het ogenblik van de inwerkingtreding.
De FOD WASO geeft aan dat ook de beperking op het verrichten van vrijwillige overuren door deeltijdse werknemers retroactief van toepassing zou zijn vanaf 1 april 2026.
In één van de amendementen op het wetsontwerp wordt echter bepaald dat deze beperking pas in werking zou treden vanaf de publicatie van de wet in het Belgisch Staatsblad, en dus niet retroactief. Indien deze laatste visie wordt gevolgd, zou dit betekenen dat werkgevers tot aan de publicatie nog akkoorden kunnen sluiten met deeltijdse werknemers inzake vrijwillige overuren, zonder dat zij reeds aan de nieuwe beperkende voorwaarden moeten voldoen.
Bron: Nieuws | Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid - Arbeid en Sociaal Overleg; Parl.st. nr. 56K1333, www.dekamer.be.
Besox, Sociaal Secretariaat - Verzekeringen - Finance
Zelf een loonkost per uur/maand/jaar berekenen? Dat kan gratis via onze tool : loonkost.besox.be