Steeds meer werkgevers doen een beroep op jongeren en studenten, zeker tijdens vakantieperiodes of drukke momenten. Wanneer een minderjarige wordt tewerkgesteld, gelden echter bijzondere regels inzake arbeidsduur, rusttijden en de aard van de toegelaten werkzaamheden. Bovendien werd sinds 2026 de regelgeving uitgebreid voor bepaalde 15-jarigen die nog onderworpen zijn aan de voltijdse leerplicht.
In dit artikel zetten we de voornaamste aandachtspunten op een rij.
15-jarigen onder voltijdse leerplicht: voortaan beperkte studentenarbeid mogelijk
Sinds 1 januari 2026 kunnen bepaalde jongeren van 15 jaar die nog onderworpen zijn aan de voltijdse leerplicht onder een studentenovereenkomst worden tewerkgesteld.
Het gaat om jongeren die 15 jaar zijn én die de eerste 2 leerjaren van het voltijds secundair onderwijs nog niet hebben beëindigd. Voor deze groep gold vroeger in principe een verbod op tewerkstelling. De wetgever heeft hierop een uitzondering voorzien, maar uitsluitend voor zogenaamde "lichte arbeid".
Deze mogelijkheid biedt werkgevers extra flexibiliteit, maar de voorwaarden zijn strikt en moeten nauwgezet worden nageleefd.
Wat wordt verstaan onder "lichte arbeid"?
De werkzaamheden die deze jongeren mogen uitvoeren, zijn limitatief omschreven in een koninklijk besluit van 19 april 2026.
Het gaat uitsluitend om niet-industriële werkzaamheden van lichte aard waarvoor geen specifieke opleiding vereist is en die niet worden uitgevoerd met of aan mechanische arbeidsmiddelen.
Concreet kunnen deze jongeren onder meer worden ingezet voor:
- hulp aan het onthaal of in een vestiaire;
- het aanvullen van rekken als vakkenvuller;
- eenvoudige ondersteuning bij verkoopactiviteiten in kleinhandelszaken;
- logistieke werkzaamheden zoals ontvangst, verpakking, etikettering, stockbeheer of voorbereiding van bestellingen;
- lichte schoonmaaktaken zoals afstoffen, afwassen, stofzuigen of het reinigen van kleine ruimtes;
- bepaalde ondersteunende organisatorische taken in de zorgsector, zoals het bedelen en afruimen van maaltijden en dranken.
Werkgevers moeten er steeds over waken dat deze werkzaamheden geen risico vormen voor de veiligheid, gezondheid of ontwikkeling van de jongere. Bovendien mag de tewerkstelling het schoolbezoek, eventuele beroepsopleidingen of de onderwijskansen van de jongere niet in het gedrang brengen.
Strikte grenzen voor arbeidsduur en uurroosters
Voor deze 15-jarigen gelden bijzondere beperkingen op de arbeidsduur.
Tijdens de schoolperiode mogen zij buiten de schooluren maximaal 2 uur per schooldag en 12 uur per week werken. In geen geval mag meer dan 8 uur per dag worden gewerkt.
Tijdens vakantieperiodes of andere periodes van minstens 1 week waarin geen lessen worden gevolgd, kan de jongere tot 8 uur per dag en 40 uur per week, worden tewerkgesteld.
Wanneer de jongere bij meerdere werkgevers werkt, moeten alle gepresteerde uren worden samengeteld om na te gaan of deze grenzen worden gerespecteerd.
Geen overuren, nachtwerk of zondagarbeid
Voor deze jongeren gelden bijkomende beschermingsmaatregelen.
Zo mogen zij geen overuren presteren en is tewerkstelling tussen 20 uur en 6 uur verboden.
Daarnaast mogen zij niet worden tewerkgesteld op zon- en feestdagen. Bovenop de wekelijkse zondagsrust moet bovendien een bijkomende rustdag worden toegekend die onmiddellijk voorafgaat aan of volgt op de zondag.
Welke rusttijden moeten worden gerespecteerd?
Ook inzake rusttijden voorziet de wetgever specifieke bescherming.
Een jongere mag niet langer dan 4,5 uur ononderbroken werken. Zodra deze grens wordt overschreden, moet een rustpauze van minstens 30 minuten worden toegekend.
Wanneer de dagelijkse arbeidstijd meer dan 6 uur bedraagt, heeft de jongere recht op een rustpauze van 1 uur, waarvan minstens 0,5 uur onafgebroken moet worden genomen.
Tussen 2 prestaties moet bovendien steeds een rustperiode van minstens 14 opeenvolgende uren worden gegarandeerd.
Jongeren van 15 tot 18 jaar onder deeltijdse leerplicht
Voor jongeren die niet langer onderworpen zijn aan de voltijdse leerplicht, maar nog wel onder de deeltijdse leerplicht vallen, gelden andere regels.
Dit betreft jongeren die de eerste 2 leerjaren van het secundair onderwijs hebben beëindigd, ongeacht of zij daarvoor geslaagd zijn, of jongeren die de leeftijd van 16 jaar hebben bereikt.
Ook voor deze groep voorziet de Arbeidswet specifieke beschermingsmaatregelen.
Arbeidsduur blijft beperkt
De arbeidsduur van jeugdige werknemers mag in principe niet meer bedragen dan 8 uur per dag en 40 uur per week, tenzij een sectorale of ondernemings-cao een lagere arbeidsduur oplegt.
Wanneer een jongere voor meerdere werkgevers werkt, moeten alle prestaties worden samengeteld om te controleren of de wettelijke maxima worden nageleefd.
Overuren slechts uitzonderlijk toegestaan
In tegenstelling tot de 15-jarigen onder voltijdse leerplicht kunnen jeugdige werknemers in bepaalde uitzonderlijke situaties wel overuren presteren.
Dit is enkel mogelijk in wettelijk omschreven gevallen, bijvoorbeeld om het hoofd te bieden aan een ongeval, voor dringende herstellingen aan machines of wanneer onverwachte omstandigheden dringende arbeid noodzakelijk maken.
Zelfs in deze uitzonderingssituaties gelden strikte voorwaarden. Zo moet de Sociale Inspectie binnen 3 dagen nadien worden verwittigd en moet de werkgever inhaalrust toekennen die overeenstemt met het aantal gepresteerde overuren.
Verplichte rustpauzes en dagelijkse rust
Ook voor oudere minderjarigen gelden specifieke rustregels.
Zij mogen niet langer dan 4,5 uur ononderbroken werken. Zodra deze grens wordt overschreden, moet minstens 0,5 uur rust worden toegekend. Wanneer meer dan 6 uur wordt gewerkt, bedraagt de rusttijd in principe 1 uur, waarvan 0,5 uur in 1 keer genomen moet worden. Deze rusttijd van 1 uur mag, hetzij voor technische redenen, hetzij omdat het werk in opeenvolgende ploegen georganiseerd is tot 0,5 uur worden teruggebracht in sommige sectoren, zoals bijvoorbeeld kleding en confectie (PC 109) of metaal-, machine of elektrische bouw (PC 111).
Daarnaast moet tussen 2 arbeidsdagen steeds een minimale rustperiode van 12 opeenvolgende uren worden gegarandeerd.
Besluit
De tewerkstelling van minderjarige werknemers en jobstudenten biedt werkgevers heel wat mogelijkheden, maar gaat gepaard met een uitgebreid beschermingskader. De toegelaten werkzaamheden, arbeidsduur, rusttijden en eventuele beperkingen verschillen naargelang de leeftijd van de jongere en zijn of haar deeltijdse of voltijdse leerplicht.
Vooral de nieuwe mogelijkheid om bepaalde 15-jarigen onder voltijdse leerplicht als student tewerk te stellen, vraagt bijzondere aandacht. Werkgevers doen er goed aan vooraf na te gaan of de geplande werkzaamheden daadwerkelijk onder het begrip "lichte arbeid" vallen en of alle arbeidsvoorwaarden worden nageleefd.
Zo vermijd je niet alleen sancties, maar zorg je ook voor een veilige en correcte eerste werkervaring voor jonge werknemers.
Bron: Arbeidswet van 16 maart 1971; Wet van 18 december 2025 houdende diverse bepalingen, BS 30 december 2025; Koninklijk besluit van 19 april 2026 tot bepaling van het begrip van lichte arbeid als bedoeld in artikel 7.15 van de arbeidswet van 16 maart 1971, BS 4 mei 2026.
Besox, Sociaal Secretariaat - Verzekeringen - Finance
Zelf een loonkost per uur/maand/jaar berekenen? Dat kan gratis via onze tool : loonkost.besox.be